مصطفى النوراني الاردبيلي
22
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
فشرده آب آن شكر طبرزد بريز و زياد از آن بخور كه ساكت مىكند و ضررش را دفع مىنمايد ، مىگويد : به منزل برگشتم و در همان شب پيش از خواب معالجه نمودم و از آن نوشيدم و خوابيدم و صبح بيدار شدم و ديدم خوب شدهام . « 5 » امام صادق عليه السلام فرمود : هر كس كاسنى بخورد در آن شب و روزش از آسودگان نوشته مىشود . « 1 » امام رضا عليه السلام فرمود : هندباء براى هر درد شفاست ، هيچ دردى در درون انسان نمىشود ، مگر اين كه با هندباء از بين برود و روزى يكى از خدمتكاران خود را خواست كه تب و سردرد داشت ، به وى فرمود : كاسنى را بكوب و در كاغذى بگذار و روغن بنفسج بر آن بريز و بر سر بگذار كه تب و سردرد را مىبرد . « 2 » تركيبات شيميايى : آب 11 - 17 درصد ، تركيبات ازته 6 - 5 / 7 درصد ، قند احياء كننده 15 - 26 درصد ، اينولين و دكسترين 6 - 21 درصد ، خاكستر 8 / 4 - 6 / 7 درصد ، مواد چرب 2 / 7 - 3 / 7 در هزار مىباشد . همچنين ريشه خشك بو نداده آن حاوى موسيلاژ 12 - 19 درصد ، اينولين ، قند ( گلوكز ، لوولز ، ساكارز ) تانن به مقدار جزئى ، كمى اسانس و يك ماده رزينى مىباشد . در برگ كاسنى علاوه بر املاح معدنى گلوكوزيد سيكورىئين نيز يافت مىشود . در ريشه گياه كاسنى علاوه بر گلوكوزيدى سى كورىئين دو ماده تلخ به نامهاى لاكتوسين و اينتى بين و ارسنيك است . خواص كاسنى : ريشه كاسنى مانند برگهايش داراى يك ماده خيلى تلخ كلروفيل ، يك ماده قندى ، آلبومين ، املاح و نيترات و پتاس مىباشد .
--> ( 5 ) - طب الائمة ، ص 137 . ( 1 ) - بحار ، ج 66 ، ص 209 . ( 2 ) - همان .